De Gambler’s Fallacy: trap er niet in!

Stel, je staat al de hele avond bij de fruitautomaten. Je hebt je dag niet zo lijkt – je hebt tot nu toe alleen nog maar verloren. De frustratie neemt toe, en je portemonnee wordt lichter en lichter… Je blijft echter wel bij dezelfde fruitautomaat, want hier heb je al je geld al ingestoken. Bovendien, na zoveel keer verloren te hebben, wordt de kans dat je binnenkort wint veel groter, toch? Dan zal het het toch allemaal waard blijken te zijn! Nog een keertje dan, of twee…

Helaas, zo werkt het niet. Een dergelijke denkwijze, genaamd de Gambler’s Fallacy, ziet men vaak bij gokkers, en het heeft veel gokkers al een flinke hoeveelheid geld gekost. De Gambler’s Fallacy is namelijk een denkfout waarbij verondersteld wordt dat wanneer een afwijking op een verwacht patroon herhaaldelijk voorkomt, de kans steeds groter wordt dat een afwijking de andere kant op zal plaatsvinden. Een simpel voorbeeld is het opgooien van een muntje – de kans dat je kop (of munt) gooit is altijd vijftig procent. Wanneer iemand echter steeds weer dezelfde uitkomst krijgt, zal hij of zij misschien denken dat dit betekent dat de kans steeds groter is dat bij de volgende worp de andere kant van de munt boven zal komen. Hetzelfde geldt dus voor een fruitautomaat: wanneer er steeds verloren wordt, kan de gokker denken dat de winkans steeds groter wordt. Niets is minder waar! Zowel de munt als de fruitmachine heeft geen geheugen voor eerdere worpen of spelletjes en is dus sowieso nergens toe ‘geneigd’. De kans blijft dus ten allen tijde gelijk. Deze denkfout werkt ook de andere kant op: sommige mensen veronderstellen dat als er bijvoorbeeld al negen maal munt gegooid is, de tiende maal ook munt zal geven. Ook hiervoor geldt dat de kans altijd vijftig procent blijft.

De Gambler’s Fallacy wordt ook wel de Monte Carlo Fallacy genoemd, naar het beroemde Monte Carlo Casino te Monaco. In dit casino vond 18 augustus 1913 namelijk een goed voorbeeld van deze denkfout plaats. Aan de roulettetafel viel de prijs steeds weer op zwart. Steeds meer mensen zetten toen hun geld in op rood, omdat ze ervan uit gingen dat de kans dat de prijs op rood zou vallen steeds groter werd. De rijken van Monaco vielen over mekaar om steeds meer geld in te zetten op rood. Uiteraard bleef de kans op rood hetzelfde als altijd, namelijk ietsje minder dan vijftig procent. Toen rood eindelijk viel, was zwart al 26 keer langsgekomen en hadden de spelers de bankrekening van het casino al flink gespekt.

Verwacht dus nooit dat de kans op een gebeurtenis binnen een gokspel verandert vanwege eerdere resultaten. De spellen hebben geen geheugen en ieder spel is een individuele, op zichzelf staande gebeurtenis, waarbij de kans op winst of verlies dus altijd hetzelfde blijft. Het besef dat ieder spel anders is, kan je veel geld besparen bij het gokken. Wil je eens een gokje wagen, bezoek dan eens de site van Unibet Nederland.